سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

حساب کاربری

یا

فرش دستباف ترکمن

زمان مطالعه7 دقیقه

تاریخ انتشار : ۲۳ آبان ۱۴۰۲تعداد بازدید : 26نویسنده : دسته بندی : وبلاگ
پرینت مقالـه

می پسنـدم0

اشتراک گذاری

اندازه متن12

در این مقاله قصد داریم پس از بررسی کلی تاریخچه فرش دستباف ترکمن با تاریخچه فرش دستباف ترکمن آشنا شویم تا اگر قصد خرید آن را دارید با اطلاعات کامل این کار را انجام دهید.

 

"<yoastmark

فرش دست بافت ترکمن

فرش دستباف ترکمن را قطعا می توان یکی از اصیل ترین و قدیمی ترین نمونه های فرش دستباف ایرانی دانست که ویژگی ها و ویژگی های خاص خود را دارد.

قالی یک خط وقتی بتواند اطلاعاتی از زندگی مردم آن منطقه به شما بدهد، ارزش و غوطه ور شدن قالی بافی را در فرهنگ آن مردم نشان می دهد، چیزی که در قالی ترکمن به وضوح قابل مشاهده است.

"<yoastmark

تاریخچه فرش دستباف ترکمن

ترکمن‌ها در اصل گروهی از ترک‌های آسیای مرکزی هستند که سال‌ها در شرق دریای خزر تا رودخانه جیحون به عنوان کوچ نشین زندگی می‌کردند.

محل سکونت اصلی ترکمن ها ترکمنستان است، اما برخی از طایفه یموت و برخی از طایفه تکه در ایران زندگی می کنند.

به دلیل شرایط اقلیمی و کوهستانی منطقه ترکمن صحرا و همچنین زندگی عشایری، قالی بافی در بین زنان ترکمن رواج زیادی پیدا کرد.

این کار در ابتدا فقط برای رفع نیاز مردم ترکمن انجام می شد و به همین دلیل به جنبه های هنری و زیبایی شناختی اهمیت چندانی داده نمی شد.

قدیمی ترین فرش دستباف ترکمنی که در قرن نوزدهم کشف شد، نزدیک به ۲۰۰ سال قدمت دارد. یموت، ارساری و چادر از قدیمی ترین ایل هایی بودند که در این منطقه قالی بافی کردند.

"<yoastmark

ویژگی فرش ترکمن

ویژگی اصلی و مشترک در بین تمامی فرش های این منطقه استفاده از رنگ قرمز به عنوان زمینه و رنگ غالب است. جالب است بدانید که در بین مردم ترکمن فرش ابریشم به ندرت ممکن است بافته شود و اگر بافته شود برای جهیزیه دختران خود نگه می دارند و نمی فروشند.

 

"<yoastmark

مشخصات فرش دستباف ترکمن

هر منطقه از قالی بافی در ایران ویژگی های خاص خود را دارد و هرکس بنا به سلیقه و نیاز خود نوع خود را انتخاب می کند.

فرش های دستباف ترکمن نیز از این قاعده مستثنی نیستند و نمی توان بدون بررسی مشخصات در مورد آن قضاوت کرد، پس بیایید به تمام مواردی که باید بدانید می پردازیم.

۱. نوع بافت فرش ترکمن

می توان گفت منطقه ترکمنستان از معدود مناطقی است که هنوز از چوب افقی برای قالی بافی در بین قالیبافان استفاده می شود.

چادر نشینان ترکمن برای جا دادن قالی در چادر باید از میله های افقی استفاده کنند و به گونه ای عمل می کنند که پس از بافته شدن قسمتی از قالی، بافندگان روی قسمت بافته شده می نشینند و بقیه کار را انجام می دهند.

از طرفی وجود چادر برای ترکمن ها باعث شده است که بیشتر به دنبال فرش های کم قد (۶ متری) و قالیچه باشند و سراغ فرش های مرغوب نروند.

 

ویژگی‌های کلیدی

یکی از ویژگی‌های کلیدی قالی‌های دستباف ترکمن، استفاده از پرز برای تار و پود است. چیزی که در قالی های بسیاری از شهرها و استان های ایران یافت نمی شود و در جاهای دیگر عمدتاً از پنبه برای این کار استفاده می شود.

۲. نوع گره، سربند و تعداد فرش ترکمن

در بافت فرش دستباف ترکمن بیش از هر چیز از گره ترکی استفاده می شود. بررسی ها نشان می دهد گروهی از ترکمن های طایفه تکه که پس از انقلاب روسیه به ایران مهاجرت کرده اند، در زمان های قدیم و شاید امروز نیز بهترین فرش های ترکمن را با استفاده از گره ترکی در دو بافته می بافند.

از آنجایی که آب و هوای مناطق کوهستانی این منطقه کمی سرد است، مدت هاست که پرداخت ها روی فرش های این منطقه کاملاً گوشتی و کرکی بوده است. زیرا با این کار فرش گرمای بیشتری خواهد داشت.

 

نکته

شیرازه در فرش ترکمنی از نوع ایرانی است و بیشتر فرشها درشت با اعداد بین ۴۰ تا ۵۰ است و از طرفی بر خلاف سایر نقاط ایران که از دو نوع پارچه نازک و ضخیم برای فرش استفاده می شود.

در فرش دست بافت ترکمنی فقط از پارچه های نازک استفاده می شود که باعث می شود فرش های این منطقه از اینرسی و لطافت بیشتری برخوردار باشند.

همچنین قسمت های اضافی در بالا و پایین فرش ترکمن بافته می شود که بعد از لبه فرش قرار دارد. به این مقاطع، شانه فرش می گویند، چیزی که در مراکز اصلی قالی بافی ایران اصلا رایج نیست.

"<yoastmark

بیشتر بخوانید:فرش دستباف ،فرش آشپزخانه

 

۳. رنگ فرش دستباف ترکمن

رنگ فرش دستباف ترکمن از ویژگی های خاص این فرش است. همانطور که در قسمت های قبل اشاره شد، استفاده از رنگ قرمز در فرش ترکمن بسیار مهم است.

اما این تمام ماجرا نیست. در گذشته علاوه بر رنگ قرمز (لاک) استفاده از رنگ های سفید، مشکی و سبز تیره نیز بسیار رایج بود.

یکی از مواردی که ارزش فرش دستبافت را افزایش می دهد، استفاده از رنگ های طبیعی و گیاهی است که علاوه بر بهبود کیفیت فرش، از ایجاد حساسیت برای اعضای خانواده جلوگیری می کند. این می تواند به ویژه برای خانواده هایی با فرزندان خردسال ارزشمند باشد.

به مرور زمان برای افزایش تنوع رنگ فرش ترکمن علاوه بر ۴ رنگی که نام بردیم رنگ های دیگری نیز به مرور زمان اضافه شد که از مهمترین آنها و نحوه ساخت آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

قهوه ای : پوست گردو + ریشه ریواس
دارچین : پوست گردو + ریواس + پوست انار
نخود : زاج سفید + پوست انار
خاکستری یا موشی : زاج سیاه + پوست انار
سیاه : پوست گردو + نیل
زیتون : پوست انار + برگ مو + پوست گردو

 

البته لازم به ذکر است که در فرش ترکمن از سه نوع رنگ لاکی استفاده شده است. لاک تیره، لاک مایل به زرد و لاک معمولی و به طور کلی اصلی ترین رنگ طبیعی در فرش های این منطقه به این ۱۲ رنگ محدود می شود.

۴. طراحی و چیدمان فرش دستباف ترکمن

 

تعداد طرح ها و نقش های فرش ترکمن نزدیک به ۸۱۱ عدد است که هر منطقه و هر طایفه ای طرح خاص خود را دارد و بیش از سایر طرح ها از آن استفاده می شود. به همین دلیل تعدادی از مهم ترین این طرح ها را با توضیحاتی مختصر در مورد آن ها معرفی کرده ایم:

"<yoastmark

طرح ماری گل:

این طرح را می توان معروف ترین نقش فرش ترکمنی که توسط ایل تکه بافته می شود، معرفی کرد. این قوم بزرگترین تولید کننده فرش دستباف ترکمن است.

در طرح ماری گل یک هشت ضلعی متقارن بر روی تمامی فرش ها و لبه های آن تکرار شده است.

طرح قاب گل:

فرش متعلق به ایل یموت و طایفه جعفربائی است که در آن نقوش هندسی لوزی شکل که شکل هایی شبیه پرنده به نام قاب در کناره های فرش دارند را می بینید.

طرح آینه گل:

نقش آینه گل متعلق به طایفه جعفربایی از ایل یموت است. در مرکز قالیچه های بافته شده با این طرح، یک هشت ضلعی منظم و بزرگ متشکل از هشت ضلعی کوچکتر را می بینید.

طرح طغر گل:

این طرح یکی دیگر از نقش های ایل جعفربای قوم یموت است. این طرح و نقش برگرفته از عقاب طغرل و به منظور قدردانی از شجاعت اوست.

طرح گلن برماق گل:

این نقشه برگرفته از جشن عروسی مردم ترکمن است. به این طرح انگشت عروس نیز می گویند و نماد کاروان های شتر حامل خنچه عروسی است.

"<yoastmark

راهنمای خرید فرش ترکمن

به طور کلی برای خرید فرش دستباف ترکمن باید به چند نکته مهم توجه کرد. اولین مورد بررسی جنسیت آن است.

تمام پشم، تمام ابریشم، ابریشم دو رو، تمام کرکی، ابریشم و گلی مدل های موجود هستند که در این میان تمام پشم ها از همه فرش ها ارزان تر هستند و مدل های ابریشم و کرکی گران ترین نوع هستند!

نکته بعدی این است که به طور کلی متراژ اصلی ارائه شده برای فرش ترکمن ۱.۵، ۳ و ۶ متر است که در این میان فرش های ۶ متری به دلیل استفاده از مواد اولیه بیشتر قیمت بیشتری نسبت به مدل های دیگر دارند.

 

کلام آخر

نکته پایانی برای خرید فرش ترکمن این است که در این منطقه از ایران هم فرش و هم انواع گلیم بافته می شود و قیمت کلی گلیم به دلیل حجم کاری کمتر از فرش دستباف کمتر است.

ارسال دیدگاه
مقایسه محصولات

0 محصول

مقایسه محصول
مقایسه محصول
مقایسه محصول
مقایسه محصول